Jako efekt działań związanych z tytułem Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 i współpracy z uczelniami, Miasto w roku 2025 zrealizowało cykl spotkań popularnonaukowych dla mieszkańców Katowic pn. „Kawiarnia Miasta Nauki". Spotkania te cieszyły się dużym powodzeniem, dlatego zdecydowano o ich kontynuacji również w roku 2026.
fot. Archiwum UEK
"Kawiarnia Miasta Nauki" to interdyscyplinarny program popularnonaukowy, który zakłada kontynuację działań wypracowanych w ramach inicjatywy Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 i jest prowadzony we współpracy z uczelniami tworzącymi Konsorcjum Akademickie „Katowice - Miasto Nauki". Spotkania są skierowane do szerokiej grupy odbiorców - dzieci i młodzieży szkolnej, dorosłych i seniorów oraz realizują ideę przełożenia wiedzy akademickiej na praktyczne umiejętności przydatne w codziennym życiu mieszkańców.
Projekt realizowany jest od marca do listopada w dzielnicach Katowic w formie wykładów, warsztatów, w swobodnej, "kawiarnianej", atmosferze. Program cyklu spotkań obejmuje różnorodne obszary nauki i sztuki. Tematyka poszczególnych wydarzeń odzwierciedla profil i specjalizacje uczelni Konsorcjum, łącząc teorię z praktycznymi aspektami życia codziennego. Prowadzącymi zajęcia będą pracownicy naukowi poszczególnych uczelni.
Podczas tegorocznych spotkań zostaną poruszone m.in. kwestie związane z gospodarką i przedsiębiorczością, w tym zarządzaniem finansami osobistymi. Silnym akcentem będą także tematy związane ze zdrowiem i dobrostanem, obejmujące profilaktykę chorób cywilizacyjnych, zdrowe odżywianie, świadome kształtowanie stylu życia oraz znaczenie aktywności fizycznej w różnych grupach wiekowych. Spotkaniom towarzyszyć będą praktyczne warsztaty i rozmowy z ekspertami, którzy pokażą, jak nauka może wspierać codzienne wybory zdrowotne. Spotkania w szkołach mają charakter zamknięty, ponieważ mogą w nich uczestniczyć tylko uczniowie danej placówki. Pozostałe są otwarte dla wszystkich zainteresowanych.
Harmonogram marzec i kwiecień:
- 10.03.2026
8:45-10:30 – Zajęcia „W świecie pieniądza" dla uczniów SP nr 28 w Katowicach, dr Łukasz Szewczyk i mgr Paweł Dobrosz;
- 18.03.2026
8:45-11:30 – Zajęcia "O złocie i jego wartości" dla uczniów SP nr 28 w Katowicach, dr Mateusz Muszyński;
- 21.03.2026
10:00-11:30 - Otwarte zajęcia na tematy zdrowotne z dr n. o zdrowiu Justyną Nowak (Śląski Uniwersytet Medyczny), Metrolab GZM (róg ulic Pocztowej i Młyńskiej);
"Superfoods – zwykłe produkty spożywcze o niezwykłych właściwościach". Podczas spotkania uczestnicy zgłębią temat zdrowego odżywiania, dowiedzą się czym są tak zwane "superfoods" oraz co zaliczamy do tej grupy żywieniowej. Czy warto włączyć je do swojej codziennej diety? I gdzie na co dzień możemy znaleźć owe "super jedzenie"?
- 26.03.2026
10:00-11:30 - Zajęcia „Senior w świecie pieniądza", MDK Murcki, dr Łukasz Szewczyk i mgr Paweł Dobrosz (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach);
Podczas spotkania nasi eksperci pokażą jak senior może odnaleźć się we współczesnym świecie finansów i bezpiecznie zarządzać pieniędzmi. W jego trakcie omówiona zostanie m.in. istota rynku finansowego z perspektywy seniora, w tym innowacyjne metody płatności bezgotówkowych oraz proste sposoby kontrolowania wydatków i oszczędności. Uczestnicy poznają także najczęstsze zagrożenia, takie jak fałszywe inwestycje czy wyłudzenia, oraz dowiedzą się, jak im zapobiegać. Przedstawione zostaną także praktyczne wskazówki dotyczące produktów finansowych, w szczególności na co powinno się zwracać uwagę przed podpisaniem jakichkolwiek umów o produkt finansowy.
- 8.04.2026
8:45-10:30 - Zajęcia "Lepszy Skill niż Chill - Jak sport robi różnicę w życiu?" dla uczniów SP nr 28 w Katowicach, dr Jakub Jarosz i dr Mariola Gepfert (AWF);
- 8.04.2026
10:00-11:30 - Prelekcja "Neurodegeneracja - jak zapobiegać otępieniu?", MDK Murcki, dr Michał Górski (Śląski Uniwersytet Medyczny);
Neurodegeneracja to postępujący proces uszkadzania komórek nerwowych, który może prowadzić do zaburzeń pamięci, myślenia i w konsekwencji do otępienia. Wykład wyjaśnia, jakie czynniki zwiększają ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych (m.in. wiek, choroby naczyniowe, styl życia, przewlekły stres) oraz które z nich można realnie modyfikować. Omówione zostaną najskuteczniejsze strategie profilaktyki: regularna aktywność fizyczna, dieta wspierająca mózg, higiena snu, kontrola ciśnienia tętniczego i glikemii, a także ograniczanie używek. Ważnym elementem będzie też rola treningu poznawczego i aktywności społecznej w budowaniu tzw. rezerwy poznawczej. Na koniec uczestnicy poznają sygnały ostrzegawcze wczesnych problemów poznawczych oraz praktyczne wskazówki, kiedy warto zgłosić się do specjalisty i jak wdrażać zmiany krok po kroku.
- 14.04.2026
10:00-11:30 - Prelekcja "AI dla seniora", MDK Kostuchna, mgr Alicja Kozacka;
Zajęcia poruszające tematykę Sztucznej Inteligencji, która coraz częściej wykorzystywana jest w naszej codzienności. Uczestnicy zajęć dowiedzą się w jaki sposób efektywnie korzystać z AI, czego się wystrzegać przy korzystaniu z popularnych promptów oraz jakie możliwości rozwoju może nam w przyszłości zaoferować Sztuczna Inteligencja.
- 18.04.2026
10:00-11:30 - "Czytanie etykiet produktów spożywczych - nauka wybierania produktów o korzystnym składzie", Metrolab GZM (róg ulic Pocztowej i Młyńskiej), dr n. o zdr. Justyna Nowak (Śląski Uniwersytet Medyczny);
W jaki sposób należy odpowiednio czytać etykiety codziennych produktów spożywczych oraz na co trzeba uważać przy codziennych zakupów? Jakie produkty cechują się korzystnym składem, a jakie lepiej omijać na półkach sklepowych? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań poznać będzie można na prelekcji dr n. o zdr. Justyny Nowak.