Donieck (Ukraina)
M
iasto położone we wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Kalmius. Stolica obwodu donieckiego oraz główny ośrodek przemysłowy w Donieckim Zagłębiu Węglowym (Donbas). Miasto ma 981 017 mieszkańców (2010), aglomeracja ma 1 566 000 mieszkańców (2004). Jest czwartym pod względem wielkości miastem na Ukrainie. Miasto ma charakter przemysłowy. Wraz z ośrodkami miejskimi tworzy konurbację. Herb miasta symbolizuje pracę, węgiel i stal. Donieck, zwany niegdyś „Miastem róż” (z inicjatywy górników podjęto niegdyś decyzję: każdy mieszkaniec ma posadzić krzew róż), powstał w 1869 roku, gdy walijski przedsiębiorca John Hughes wybudował zakłady metalurgiczne oraz kilka kopalń węgla na terenie kilku osad założonych w XVII wieku przez Kozaków zaporoskich. Hughes zakupił ten teren za 24 tys. funtów od kniazia Siergieja Koczubeja, który zobowiązał się wobec cara Aleksandra II do zbudowania w tym regionie fabryki produkującej szyny dla kolei żelaznej. Osada dla robotników została założona w rejonie sioła Aleksandrowka (Александровка). Osadę tę, od rosyjskiej wymowy nazwiska Hughesa, zaczęto nazywać Juzowką (Юзовка). W roku 1870 mieszkało w niej zaledwie 164 ludzi, w roku 1884 – 5494, a w 1897 – 29 tys. ludzi. W maju roku 1917, w przededniu rewolucji październikowej, Juzowka otrzymała prawa miejskie. Mieszkało w niej wówczas ok. 70 tys. ludzi.Pierwsze kopalnie zostały znacjonalizowane w wyniku rewolucji. W roku 1924 na kilka tygodni zmieniono nazwę miasta Trock, a potem na Stalino (Сталино) na cześć Józefa Stalina.Na początku II wojny światowej mieszkało tu 507 tys. ludzi – liczba ta zmniejszyła się po okupacji do niecałych 175 tys. W czasie okupacji miasto uległo bardzo poważnym zniszczeniom i pod koniec wojny rozpoczęła się jego niemal całkowita odbudowa. Do dnia dzisiejszego w Doniecku znaleźć można domy mieszkalne powstałe po wojnie, których budowniczymi byli jeńcy fińscy – stąd miejscowe określenie budynków jako "domy fińskie".Na fali drugiego etapu destalinizacji przeprowadzonego przez Nikitę Chruszczowa po 22 Kongresie Komunistycznej Partii ZSRR w październiku 1961, wszystkie miasta radzieckie nazwane na cześć Stalina zostały przemianowane (por. polski Stalinogród) i Stalino zmieniło swoją nazwę na Donieck, od rzeki Doniec.Obecnie Donieck jest jednym z największych ośrodków metalurgicznych na Ukrainie. Ponadto na terenie miasta znajduje się ponad 40 szybów kopalnianych.Krajobraz Doniecka to swoista mieszanka obiektów przemysłowych, nowoczesnych biurowców oraz miejsc nawiązujących do historii Ukrainy. Tak więc osoby odwiedzające to miasto będą mile zaskoczone ponieważ Donieck to nie tylko prężnie działający ośrodek przemysłowy ale także miasto tętniące życiem kulturalnym oraz intelektualnym.Centrum miasta stanowi praktycznie jedna ulica: Artioma (9 km)- której pierwsze numery domów, zaczynają się jeszcze przed Donieckiem, a ostatnie znajdują się już za miastem. Miejsce spotkań i głównych imprez "kulturalnych", znajduje się w centralnej części ul. Artioma, na placu Lenina. Ponadto, w mieście znajduje się uniwersytet, politechnika, ponad 30 instytucji badawczych w tym filia Ukraińskiej Akademii Nauk, kilka teatrów oraz filharmonia.
Mimo, iż Donieck uchodzi za miasto przemysłowe, zaskoczeniem może być fakt, iż miasto to jest stosunkowo czyste i zielone. Donieck uważany jest za jedno z piękniejszych miejscowości na Ukrainie o wysokim standardzie życia. Potwierdza to mnogość atrakcji kulturalnych zapewnianych przez mieszczące się w mieście trzy teatry, filharmonię, cyrk, dwa planetaria oraz dosłownie tuziny muzeów. Corocznie w Doniecku organizowane są międzynarodowe festiwale takie jak Gwiazdy Światowego Baletu, Konkurs Młodych Pianistów, Festiwal Sztuki Kowalskiej, Festiwal Róże Doniecka oraz wiele innych. Donieck cieszy oko swoimi pięknymi parkami oraz ogrodami. Miasto słynie także z tego, iż obfituje w róże, które można podziwiać od wczesnego lata do późnej jesieni. Miasto podzielone jest na 9 okręgów (dzielnic), które łączy komunikacja miejska.
Większość mieszkańców rejonów Doniecka to albo Ukraińcy, których pierwszym językiem jest rosyjski, albo Rosjanie. Wg spisu przeprowadzonego w roku 2001, Ukraińcy stanowią 56,9% ludności rejonu Doniecka, a Rosjanie 38,2%. Ludność tego obszaru przejawia silne tendencje prorosyjskie- zostało to wykorzystane w kampaniach wyborczych w roku 2004 oraz 2006- Partia Regionów Wiktora Janukowycza tutaj (i na Krymie) ma swoje główne oparcie (sam Janukowycz był kiedyś gubernatorem obwodu donieckiego).
Donieck jest jednym z czterech ukraińskich miast, w których będą rozgrywane mecze organizowane wspólnie z Polską UEFA EURO 2012. Najbardziej znanym klubem mającym swoją siedzibę w mieście jest Szachtar Donieck (założony w 1936 r.), wielokrotny mistrz i wicemistrz Ukrainy, ostatni zdobywca Pucharu UEFA (20 maja 2009), uczestnik rozgrywek Ligi Mistrzów. Szachtar Donieck rozgrywa swoje mecze na Stadionie "Donbass Arena". Stadion jest jednym z obiektów piłkarskich, na których mają odbyć się Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012. Uroczyste otwarcie stadionu, uświetnione m.in koncertem Beyoncé Knowles odbyło się 29 sierpnia 2009. Stadion, który jest w stanie pomieścić 50,000 widzów, jest obecnie najnowocześniejszym obiektem piłkarskim w Europie Wschodniej i jednym z najnowocześniejszych na świecie.
W związku z ożywieniem w sektorze biznesu, wzrastającą liczbą organizowanych konferencji międzynarodowych, wystaw oraz widowisk sportowych w rejonie Doniecka prężnie rozwija się baza hotelowa. W latach 1999-2005 w rejonie Doniecka zrealizowano 5 dużych projektów, powstały hotele takie jak Victoria, Donbass Palace, Atlas, Central w Doniecku oraz kompleks hotelowy w Mariupol. Hotel Donbass Palace w 2005 roku otrzymał prestiżową międzynarodową nagrodę World Tourism Award jako najlepszy hotel na Ukrainie.
Jako miasto mające za sobą wieloletnią tradycję w przemyśle stalowym Donieck może pochwalić się bezkonkurencyjnym miejscem jakim jest Park Kovanykh Figur-park z rzeźbami, figurami wykonanymi ze stali. Jest to najbardziej urokliwy i romantyczny zakątek w mieście- tradycją jest, iż nowożeńcy pozują tu do swoich pierwszych rodzinnych zdjęć. Co roku odbywa się tu także Międzynarodowy Festiwal Sztuki Kowalskiej. Najpiękniejsze arcydzieła festiwalowe pozostają w mieście zwiększając w ten sposób kolekcję rzeźb znajdujących się w parku.
W mieście znaleźć można także największy w Europie Ogród Botaniczny, który jest domem dla ponad 5,000 gatunków roślin. Nietrudno tu znaleźć przechadzających się nowożeńców, którzy wybierają Ogród Botaniczny na miejsce swojego ślubu.
Doskonałym miejscem na spędzenie miło czasu jest także Centralny Park Kultury i Wypoczynku Shcherbakov. W celu przywrócenia potocznej nazwy Doniecka jako Miasta Miliona Róż w parku utworzono aleję róż. Niektóre z krzewów znajdujących się w alei zostały zasadzone przez Mera miasta oraz zagranicznych ambasadorów składających wizytę w Doniecku. Podobnie jak w Rzymie, Florencji czy Paryżu w Parku znaleźć można tzw. „kłódki miłości”, które zakochani przywieszają na mostach aby upamiętnić zaręczyny, ślub czy też inne wydarzenie.
Polonijne organizacje społeczno-kulturalne:
Towarzystwo Kultury Polskiej Donbasu w Doniecku (TKPD) oraz Towarzystwo Polaków Doniecka — to społeczne organizacje, zrzeszające Polaków i osoby pochodzenia polskiego zamieszkałych w Doniecku oraz obwodzie donieckim i współpracujące ze wszystkimi, których interesuje język polski, historia, kultura. Celem Towarzystw jest odrodzenie języka ojczystego, duchowych i kulturalnych tradycji wśród osób pochodzenia polskiego na donieczczyźnie, szkolenie historii i kultury Polski, wdrażenie Polaków w ukraińską kulturę, naukę i gospodarkę, rozszerzenie więzi z ojczyzną, rozpowszechnienie wiedzy o Polsce i o regionie Donieckim, pomoc osobom pochodzenia polskiego w osiągnięciu jakościowego wyższego wykształcenia, sprzyjanie wzmocnieniu więzi między Ukrainą a Polską.
Współpraca Katowic i Doniecka:
Na zaproszenia Miasta Katowice oraz Zespołu Pieśni i Tańca „Silesianie” w dniach 17.06.-20.06.2010 r. w Katowicach gościł Zespół Taneczny „Radość”, Zespół Wokalno-Instrumentalny „Beregynia” oraz przedstawiciele Towarzystwa Polaków Doniecka. Występy obu zespołów uświetniły plenerową imprezę folklorystyczną „Cały Śląsk Tańczy Trojaka”.
Z inicjatywy Mera Aleksandra Aleksiejewicza Lukyanchenko oraz organizacji polonijnych działających w regionie Donbasu, w dniu 28 sierpnia 2010 r. został podpisany List intencyjny w sprawie współpracy między Katowicami a Donieckiem.
Z upoważnienia Prezydenta Miasta Katowice, aktu tego dokonał Przewodniczący Rady Miasta Katowice Jerzy Forajter.
Jest to odpowiedź na pojawiające się w ostatnim czasie zapotrzebowanie ukraińskiej Polonii i środowisk gospodarczych do odnowienia kontaktów obu miast sięgających lat 70-tych ubiegłego wieku.
Delegacja Miasta Katowice uczestniczyła również w obchodach Święta Miasta Donieck oraz Dnia Górnika.
M
iasto położone we wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Kalmius. Stolica obwodu donieckiego oraz główny ośrodek przemysłowy w Donieckim Zagłębiu Węglowym (Donbas). Miasto ma 981 017 mieszkańców (2010), aglomeracja ma 1 566 000 mieszkańców (2004). Jest czwartym pod względem wielkości miastem na Ukrainie. Miasto ma charakter przemysłowy. Wraz z ośrodkami miejskimi tworzy konurbację. Herb miasta symbolizuje pracę, węgiel i stal. Donieck, zwany niegdyś „Miastem róż” (z inicjatywy górników podjęto niegdyś decyzję: każdy mieszkaniec ma posadzić krzew róż), powstał w 1869 roku, gdy walijski przedsiębiorca John Hughes wybudował zakłady metalurgiczne oraz kilka kopalń węgla na terenie kilku osad założonych w XVII wieku przez Kozaków zaporoskich. Hughes zakupił ten teren za 24 tys. funtów od kniazia Siergieja Koczubeja, który zobowiązał się wobec cara Aleksandra II do zbudowania w tym regionie fabryki produkującej szyny dla kolei żelaznej. Osada dla robotników została założona w rejonie sioła Aleksandrowka (Александровка). Osadę tę, od rosyjskiej wymowy nazwiska Hughesa, zaczęto nazywać Juzowką (Юзовка). W roku 1870 mieszkało w niej zaledwie 164 ludzi, w roku 1884 – 5494, a w 1897 – 29 tys. ludzi. W maju roku 1917, w przededniu rewolucji październikowej, Juzowka otrzymała prawa miejskie. Mieszkało w niej wówczas ok. 70 tys. ludzi.Pierwsze kopalnie zostały znacjonalizowane w wyniku rewolucji. W roku 1924 na kilka tygodni zmieniono nazwę miasta Trock, a potem na Stalino (Сталино) na cześć Józefa Stalina.Na początku II wojny światowej mieszkało tu 507 tys. ludzi – liczba ta zmniejszyła się po okupacji do niecałych 175 tys. W czasie okupacji miasto uległo bardzo poważnym zniszczeniom i pod koniec wojny rozpoczęła się jego niemal całkowita odbudowa. Do dnia dzisiejszego w Doniecku znaleźć można domy mieszkalne powstałe po wojnie, których budowniczymi byli jeńcy fińscy – stąd miejscowe określenie budynków jako "domy fińskie".Na fali drugiego etapu destalinizacji przeprowadzonego przez Nikitę Chruszczowa po 22 Kongresie Komunistycznej Partii ZSRR w październiku 1961, wszystkie miasta radzieckie nazwane na cześć Stalina zostały przemianowane (por. polski Stalinogród) i Stalino zmieniło swoją nazwę na Donieck, od rzeki Doniec.Obecnie Donieck jest jednym z największych ośrodków metalurgicznych na Ukrainie. Ponadto na terenie miasta znajduje się ponad 40 szybów kopalnianych.Krajobraz Doniecka to swoista mieszanka obiektów przemysłowych, nowoczesnych biurowców oraz miejsc nawiązujących do historii Ukrainy. Tak więc osoby odwiedzające to miasto będą mile zaskoczone ponieważ Donieck to nie tylko prężnie działający ośrodek przemysłowy ale także miasto tętniące życiem kulturalnym oraz intelektualnym.Centrum miasta stanowi praktycznie jedna ulica: Artioma (9 km)- której pierwsze numery domów, zaczynają się jeszcze przed Donieckiem, a ostatnie znajdują się już za miastem. Miejsce spotkań i głównych imprez "kulturalnych", znajduje się w centralnej części ul. Artioma, na placu Lenina. Ponadto, w mieście znajduje się uniwersytet, politechnika, ponad 30 instytucji badawczych w tym filia Ukraińskiej Akademii Nauk, kilka teatrów oraz filharmonia. Mimo, iż Donieck uchodzi za miasto przemysłowe, zaskoczeniem może być fakt, iż miasto to jest stosunkowo czyste i zielone. Donieck uważany jest za jedno z piękniejszych miejscowości na Ukrainie o wysokim standardzie życia. Potwierdza to mnogość atrakcji kulturalnych zapewnianych przez mieszczące się w mieście trzy teatry, filharmonię, cyrk, dwa planetaria oraz dosłownie tuziny muzeów. Corocznie w Doniecku organizowane są międzynarodowe festiwale takie jak Gwiazdy Światowego Baletu, Konkurs Młodych Pianistów, Festiwal Sztuki Kowalskiej, Festiwal Róże Doniecka oraz wiele innych. Donieck cieszy oko swoimi pięknymi parkami oraz ogrodami. Miasto słynie także z tego, iż obfituje w róże, które można podziwiać od wczesnego lata do późnej jesieni. Miasto podzielone jest na 9 okręgów (dzielnic), które łączy komunikacja miejska.
Większość mieszkańców rejonów Doniecka to albo Ukraińcy, których pierwszym językiem jest rosyjski, albo Rosjanie. Wg spisu przeprowadzonego w roku 2001, Ukraińcy stanowią 56,9% ludności rejonu Doniecka, a Rosjanie 38,2%. Ludność tego obszaru przejawia silne tendencje prorosyjskie- zostało to wykorzystane w kampaniach wyborczych w roku 2004 oraz 2006- Partia Regionów Wiktora Janukowycza tutaj (i na Krymie) ma swoje główne oparcie (sam Janukowycz był kiedyś gubernatorem obwodu donieckiego).
Donieck jest jednym z czterech ukraińskich miast, w których będą rozgrywane mecze organizowane wspólnie z Polską UEFA EURO 2012. Najbardziej znanym klubem mającym swoją siedzibę w mieście jest Szachtar Donieck (założony w 1936 r.), wielokrotny mistrz i wicemistrz Ukrainy, ostatni zdobywca Pucharu UEFA (20 maja 2009), uczestnik rozgrywek Ligi Mistrzów. Szachtar Donieck rozgrywa swoje mecze na Stadionie "Donbass Arena". Stadion jest jednym z obiektów piłkarskich, na których mają odbyć się Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012. Uroczyste otwarcie stadionu, uświetnione m.in koncertem Beyoncé Knowles odbyło się 29 sierpnia 2009. Stadion, który jest w stanie pomieścić 50,000 widzów, jest obecnie najnowocześniejszym obiektem piłkarskim w Europie Wschodniej i jednym z najnowocześniejszych na świecie.
W związku z ożywieniem w sektorze biznesu, wzrastającą liczbą organizowanych konferencji międzynarodowych, wystaw oraz widowisk sportowych w rejonie Doniecka prężnie rozwija się baza hotelowa. W latach 1999-2005 w rejonie Doniecka zrealizowano 5 dużych projektów, powstały hotele takie jak Victoria, Donbass Palace, Atlas, Central w Doniecku oraz kompleks hotelowy w Mariupol. Hotel Donbass Palace w 2005 roku otrzymał prestiżową międzynarodową nagrodę World Tourism Award jako najlepszy hotel na Ukrainie.
Jako miasto mające za sobą wieloletnią tradycję w przemyśle stalowym Donieck może pochwalić się bezkonkurencyjnym miejscem jakim jest Park Kovanykh Figur-park z rzeźbami, figurami wykonanymi ze stali. Jest to najbardziej urokliwy i romantyczny zakątek w mieście- tradycją jest, iż nowożeńcy pozują tu do swoich pierwszych rodzinnych zdjęć. Co roku odbywa się tu także Międzynarodowy Festiwal Sztuki Kowalskiej. Najpiękniejsze arcydzieła festiwalowe pozostają w mieście zwiększając w ten sposób kolekcję rzeźb znajdujących się w parku.
W mieście znaleźć można także największy w Europie Ogród Botaniczny, który jest domem dla ponad 5,000 gatunków roślin. Nietrudno tu znaleźć przechadzających się nowożeńców, którzy wybierają Ogród Botaniczny na miejsce swojego ślubu.
Doskonałym miejscem na spędzenie miło czasu jest także Centralny Park Kultury i Wypoczynku Shcherbakov. W celu przywrócenia potocznej nazwy Doniecka jako Miasta Miliona Róż w parku utworzono aleję róż. Niektóre z krzewów znajdujących się w alei zostały zasadzone przez Mera miasta oraz zagranicznych ambasadorów składających wizytę w Doniecku. Podobnie jak w Rzymie, Florencji czy Paryżu w Parku znaleźć można tzw. „kłódki miłości”, które zakochani przywieszają na mostach aby upamiętnić zaręczyny, ślub czy też inne wydarzenie.
Polonijne organizacje społeczno-kulturalne:
Towarzystwo Kultury Polskiej Donbasu w Doniecku (TKPD) oraz Towarzystwo Polaków Doniecka — to społeczne organizacje, zrzeszające Polaków i osoby pochodzenia polskiego zamieszkałych w Doniecku oraz obwodzie donieckim i współpracujące ze wszystkimi, których interesuje język polski, historia, kultura. Celem Towarzystw jest odrodzenie języka ojczystego, duchowych i kulturalnych tradycji wśród osób pochodzenia polskiego na donieczczyźnie, szkolenie historii i kultury Polski, wdrażenie Polaków w ukraińską kulturę, naukę i gospodarkę, rozszerzenie więzi z ojczyzną, rozpowszechnienie wiedzy o Polsce i o regionie Donieckim, pomoc osobom pochodzenia polskiego w osiągnięciu jakościowego wyższego wykształcenia, sprzyjanie wzmocnieniu więzi między Ukrainą a Polską.
Współpraca Katowic i Doniecka:
Na zaproszenia Miasta Katowice oraz Zespołu Pieśni i Tańca „Silesianie” w dniach 17.06.-20.06.2010 r. w Katowicach gościł Zespół Taneczny „Radość”, Zespół Wokalno-Instrumentalny „Beregynia” oraz przedstawiciele Towarzystwa Polaków Doniecka. Występy obu zespołów uświetniły plenerową imprezę folklorystyczną „Cały Śląsk Tańczy Trojaka”.
Z inicjatywy Mera Aleksandra Aleksiejewicza Lukyanchenko oraz organizacji polonijnych działających w regionie Donbasu, w dniu 28 sierpnia 2010 r. został podpisany List intencyjny w sprawie współpracy między Katowicami a Donieckiem.
Z upoważnienia Prezydenta Miasta Katowice, aktu tego dokonał Przewodniczący Rady Miasta Katowice Jerzy Forajter.
Jest to odpowiedź na pojawiające się w ostatnim czasie zapotrzebowanie ukraińskiej Polonii i środowisk gospodarczych do odnowienia kontaktów obu miast sięgających lat 70-tych ubiegłego wieku.
Delegacja Miasta Katowice uczestniczyła również w obchodach Święta Miasta Donieck oraz Dnia Górnika.
27.09.2010 Rada Miasta Katowice podjęła uchwałę ws. podjęcia współpracy z Miastem Donieck, co stanowi podwaliny do podpisania pełnej umowy partnerskiej obu miast.11
W terminie 26-29 sierpnia 2011 r. przedstawiciele Katowic- wspólnie z delegacjami innych miast partnerskich Doniecka- gościli w Doniecki na uroczystych obchodach Święta Miasta i Dnia Górnika. W programie pobyty zostało ujęte m.in. zwiedzanie stadionu Donbas-Arena, na którym rozegrane zostaną mecze Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012, zwiedzanie parków miejskich, udział w paradzie i koncercie z okazji Święta Miasta. Ponadto odbyło się spotkanie z Polonią i Konsulatem Generalnym RP z Charkowa.
W listopadzie 2011 r. Zespół Pieśni i Tańca „Silesianie” Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach gościł w Doniecku gdzie uczestniczył w koncertach podczas obchodów Święta Niepodległości Polski oraz z okazji jubileuszu 10-lecia Towarzystwa Polaków Doniecka tym samym przybliżając kulturę śląska tamtejszym mieszkańcom. W koncertach uczestniczyli m.in. Ambasador RP Henryk Litwin, Konsul Generalny RP Jan Granat, Przewodniczący Obwodowej Administracji Państwowej Andrzej Szyszaki, z-ca przewodniczącego Donieckiej Rady Obwodowej-Aleksandr Krawcow, pierwszy z-ca Mera- Nikołaj Wolkow oraz liczna polonia i mieszkańcy Doniecka.
