REURIS – Revitalisation of Urban River Spaces (Rewitalizacja Miejskich Przestrzeni Nadrzecznych)
Miasto
Katowice
Dzielnica
Ochojec, Piotrowice
Planowany budżet projektu
Budżet projektu REURIS (całość): 3 409 303 Euro
Źródła finansowania
15% (61 885 EUR) – środki z budżetu miasta
85% (350 685 EUR) – środki Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
Okres realizacji projektu
projekt REURIS: 2008-2011
akcja pilotażowa (inwestycja): 2010-2011
Opis sytuacji przed projektem
Teren nadrzeczny, zlokalizowany wzdłuż rzeki Ślepiotki w Ochojcu, na którym realizowane będzie wdrożenie pilotażowe jest zaniedbany i mało atrakcyjny.
Opis projektu
W ramach „Programu dla Europy Środkowej” Miasto Katowice wspólnie z siedmioma partnerami z pięciu miast europejskich realizuje projekt pn. REURIS. Oprócz Miasta Katowice i lidera Projektu - Głównego Instytutu Górnictwa - w skład grupy wchodzą następujący partnerzy: Miasto Bydgoszcz, Miasta Pilzno i Brno (Czechy) oraz spółka regionalna Aufbauwerk z Lipska, Uniwersytet Lipski i Miasto Stuttgart (Niemcy).
Założeniem projektu jest zbudowanie wspólnego podejścia do kwestii kształtowania w miastach przestrzeni nadrzecznych przyjaznych ludziom. Oprócz części studialnej oraz konsultacji społecznych, Projekt obejmuje wdrożenie pilotażowe.
W części działań dotyczących Katowic, Projekt zakłada stworzenie spójnej wizji rewitalizacji i zagospodarowania przestrzeni nadrzecznej wzdłuż rzeki Ślepiotki oraz zrealizowanie w czasie trwania projektu inwestycji pilotażowej: rewitalizacji i zagospodarowania fragmentu terenu nadrzecznego.
Zadanie zostało zrealizowane w 2010 roku. W ramach projektu zagospodarowano teren o powierzchni około 4,1 ha położony w otwartej przestrzeni nadrzecznej (długość odcinka rzeki: 450 m), w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów silnie zurbanizowanych, w tym intensywnej zabudowy mieszkaniowej, przemysłowej i transportowej (okolice osiedla Szenwalda w Ochojcu). Miejsce to pozostawało wyłączone z użytkowania przez około 40 lat i w tym czasie służyło głównie do nielegalnego składowania odpadów. W momencie rozpoczęcia prac teren był zaniedbany, a jego znaczna część pokryta była gruzem i nawiezionymi masami ziemnymi, naturalna okrywa roślinna była w znacznym stopniu wyparta przez roślinność inwazyjną, a na całym terenie brak było elementów małej architektury, przyjaznych użytkownikom. Koryto potoku oraz wyloty kanalizacji deszczowej były w złym stanie technicznym.
- remont koryta rzecznego z użyciem naturalnego materiału (głazy, drewno);
- odnowienie odprowadzenia dróg deszczowych z równoczesnym wykorzystaniem fragmentu starego koryta Ślepiotki jako mokradła dla retencji wody i stworzenia siedlisk dla roślin i drobnych zwierząt.
Efektem realizacji projektu jest urządzenie ogólnodostępnej, bezpiecznej, a także ciągłej przestrzeni nadrzecznej w dzielnicy miasta, w której występuje niedostatek wysokiej jakości przestrzeni publicznych. Projekt ma również charakter edukacyjny - dzięki jego realizacji nastąpi wzrost świadomości ekologicznej mieszkańców dzielnicy i miasta, a także opracowanie zbioru dobrych praktyk rewitalizacji przestrzeni nadrzecznych.
Projekt uwzględnia zasady zrównoważonego rozwoju i polityk horyzontalnych. Sposób zagospodarowania terenu, jak i szczegóły jego urządzenia były rezultatem konsultacji i warsztatów z lokalną społecznością, a także instytucjami, trwającymi od wiosny 2009 roku. Dzięki temu przedsięwzięcie uzyskało pełną akceptację społeczną. Projekt demonstruje możliwość renaturyzacji miejskiej przestrzeni nadrzecznej, wykorzystania zdegradowanego terenu dla odtworzenia lokalnego korytarza ekologicznego, a także stworzenia zielonej enklawy wypoczynku i rekreacji. Projekt ma charakter innowacyjny ponieważ po raz pierwszy w polskim mieście połączono kreację przestrzeni publicznej z częściową naturalizacją doliny rzecznej. Zgodnie z założeniem projektowym, zakomponowane zbiorowiska roślinne, zgodne z warunkami siedliskowymi doliny rzecznej uzyskają zdolność do samopodtrzymywania się.
W latach 2010-2011 w ramach projektu prowadzone były prace studialne nt. zlewni rzeki Ślepiotki i rewitalizacji przestrzeni nadrzecznej w tym rejonie. W lutym 2010 przeprowadzono spotkania ze specjalistami (wydziały UM i instytucje związane merytorycznie z projektem) oraz lokalną grupą wsparcia (przedstawiciele Rad Jednostek Pomocniczych Ligota - Panewniki oraz Piotrowice - Ochojec), przygotowujące do publicznych spotkań i konsultacji nt. planowania projektów rewitalizacji. Równolegle przeprowadzono spotkania z mieszkańcami Piotrowic, Ochojca, Ligoty i Panewniki oraz młodzieżą okolicznych szkół. W kwietniu 2010 rozpoczęto prace na terenie inwestycji pilotażowej nad Ślepiotką, które zakończono w końcu listopada 2010. Na przełomie sierpnia i września 2010 oraz lutego i marca 2011 przeprowadzono serię spotkań warsztatowych: spotkania specjalistów oraz spotkania z zaproszonymi przedstawicielami lokalnych społeczności, w ramach tworzenia systemu współpracy dla wypracowywania wizji zagospodarowania doliny rzeki Ślepiotki.
Strona informacyjna o katowickiej części projektu REURIS, w tym galeria zdjęć:
Koordynator projektu: dr Leszek Trząski, Główny Instytut Górnictwa w Katowicach – kontakt: reuris@gig.eu
Koordynator regionalny/Wydział UM Katowice odpowiedzialny za realizację projektu: Wydział Kształtowania Środowiska; kontakt: Pani Sabina Denysenko, tel. 32 75 74 716, e-mail: sabina.denysenko@katowice.eu
Strona internetowa Projektu REURIS: http://www.reuris.gig.eu/en/home.html
Przed rewitalizacją:
.jpg)
.jpg)
Postępy w realizacji projektu:
Żywa altanka Ciąg spacerowy
Nowe zejście ze skarpy Umocnienie brzegów
zaktualizowano: 20.07.2011
