Agencje ratingowe są to firmy doradztwa inwestycyjnego, które przeprowadzają jakościową klasyfikację dłużnych papierów wartościowych oraz innych zobowiązań (w tym potencjalnych) pod względem pozycji finansowej podmiotu ocenianego, analizując rzetelność podmiotu w wywiązywaniu się z zobowiązań w przeszłości oraz prognozy jego zdolności finansowej w przyszłości wraz z wytypowaniem wszystkich rodzajów ryzyka.
Są to niezależne firmy, opłacane zwykle przez podmiot poddający się ocenie. Utrzymują się one z dwóch głównych źródeł: z opłat za specjalistyczne analizy rynku finansowego publikowane w postaci drukowanej i elektronicznej oraz opłat za wykonanie oceny zdolności kredytowej podmiotów. To drugie źródło stanowi obecnie około 80 % dochodów agencji.
Agencje ratingowe badają bezpieczeństwo udzielonej pożyczki dla pożyczkodawcy, biorąc pod uwagę szereg obiektywnych kryteriów przy analizie ocenianego podmiotu. Obejmują one ocenę (gospodarczą i polityczną) danego podmiotu na tle sytuacji w kraju podmiotu, jakość majątku, analizę sytuacji finansowej podmiotu, w tym strukturę kapitałów własnych, długoterminową zdolność do przynoszenia zysku i płynność finansową oraz jakość kadry zarządzającej. Działalność agencji służy bezpieczeństwu zawierania transakcji na rynku finansowym, a ocena ratingowa, przez nie nadawana, jest wykorzystywana przez inwestorów przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, chociaż nie zabezpiecza ona, w sensie prawnym, przed ewentualną niewypłacalnością ocenianego podmiotu. Zaufanie do ocen wystawianych przez agencje opiera się na ich reputacji oraz wynikach badań statystycznych, potwierdzających ich przydatność dla rynku finansowego.
Współczesna działalność ratingowa rozpoczęła się na początku XX wieku w Stanach Zjednoczonych. W 1909 roku John Moody sporządził pierwszy rating obligacji, publikując dane statystyczne i analizy kredytowe dla ponad 1000 emisji obligacji 250 największych ówczesnych kolei amerykańskich oraz wprowadził, stosowany do dzisiaj, uniwersalny kod literowy (od "Aaa" do "D") określający wiarygodność kredytową tych papierów dłużnych.
Obecnie na świecie działa około 45 takich agencji, większość na rynkach lokalnych, a część na międzynarodowych. Na rynku usług ratingowych najsilniejszą pozycję posiada 10 agencji, z tego 5 z USA, 3 z Japonii, 2 z Kanady oraz jedna z Wielkiej Brytanii. Najbardziej renomowanymi i znaczącymi są trzy amerykańskie agencje: Moody's Investors Service, Standard & Poor's oraz Fitch IBCA. Działają one na rynkach międzynarodowych i obejmują ponad 50 % rynku ocen ratingowych na świecie. W 2001 roku agencja Fitch IBCA weszła na rynek polski, wykupując ponad 50% udziałów w działającej od 1996 roku polskiej agencji ratingowej CERA Środkowoeuropejskie Centrum Ratingu i Analiz S.A. Od stycznia 2002 roku CERA S.A. działa pod nazwą Fitch Polska S.A.
Moody's Investors Service. Agencja działa od 1909 roku, najpierw na rynku lokalnym w Stanach Zjednoczonych, a od 1918 roku na rynkach międzynarodowych. Obecnie firma posiada sieć oddziałów w 10 krajach, w tym 3 w europejskich: Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji. Od 1962 roku jest ona własnością firmy analityczno-wydawniczej Dun and Bradstreet. Agencja ocenia rocznie ponad 4,5 tys. emitentów i około 10 tys. emisji z różnych krajów świata.
Standard & Poor's Pierwszy rating amerykańskiej firmy Poor's Publishing Company powstał w 1916 roku, a w 1922 roku ogłoszono pierwszą ocenę amerykańskiej firmy Standard Statistics Company. W 1941 roku obie agencje połączyły się w jedną Standard & Poor's. Agencja działa na rynkach międzynarodowych. Obecnie firma posiada sieć oddziałów w 11 krajach, w tym w 6 europejskich: Wielkiej Brytanii, Niemczech, Francji, Szwecji, Hiszpanii i Belgii. Od 1966 roku jest ona własnością firmy wydawniczej McGraw-Hill Inc. Agencja ocenia rocznie ponad 12 tys. emisji podmiotów międzynarodowych.
Fitch IBCA Ltd. Agencja Fitch Publishing Company powstała w USA w 1924 roku (firma ta jako pierwsza w 1973 roku rozpoczęła używanie w ramach kategorii symboli dodatkowych "+/-"), a w 1978 roku powstała w Wielkiej Brytanii agencja IBCA (International Bank Credit Analysis), specjalizująca się w ocenie banków. Firmy te działały oddzielnie do 1997 roku. Wtedy połączyły się one w jedną agencję Fitch IBCA Ltd. Agencja działa na rynkach międzynarodowych. Obecnie firma posiada sieć oddziałów w 13 krajach, w tym w 4 europejskich: Francji, Hiszpanii, Niemczech i Wielkiej Brytanii. Od 1998 roku jest ona własnością firmy FIMALAC S.A. W 2001 roku agencja wykupiła ponad 50% udziałów polskiej agencji CERA S.A., a od stycznia 2002 roku działa na rynku krajowym jako Fitch Polska S.A.
