Calendar
Title and navigation
<<<marzec 2017>>>
marzec 2017
PWŚCPSN
272812345
6789101112
13141516171819
20212223242526
272829303112
3456789


Katowice należą do grupy najmłodszych aglomeracji europejskich, powstałych w drugiej połowie XIX wieku i są jednocześnie najmłodszym miastem wojewódzkim w Polsce. Nie oznacza to jednak, że nie mają swojej historii - wręcz przeciwnie, burzliwe i bohaterskie wydarzenia dziejowe pozostawiły tutaj po sobie liczne ślady. Szczególną pamiątką minionych dni są pomniki. Pomniki świadczą o kulturze społeczności lokalnej i o stosunku do własnej spuścizny i tradycji. Dlatego pomniki zajmują w krajobrazie Katowic poczesne miejsce - przypominają o wydarzeniach i postaciach dla miasta najważniejszych.

miasto_katowice_foto_rk_17.jpg

Najliczniejsze monumenty są poświęcone Powstaniom Śląskim i Drugiej Wojnie Światowej. Można je napotkać praktycznie w każdej dzielnicy, co nie powinno nikogo dziwić: wynika to w równej mierze z doniosłości tych chwil oraz z faktu, że wiele dzielnic do niedawna było samodzielnymi organizmami gminnymi, jak na przykład Piotrowice, Ligota, Szopienice, Podlesie, Kostuchna czy historyczny, kilkusetletni Dąb. Najbardziej znanym obiektem jest oczywiście Pomnik Powstańców Śląskich, zlokalizowany przy przecięciu głównych arterii komunikacyjnych miasta: północ - południe i wschód-zachód. Trzy skrzydła symbolizujące trzy zbrojne zrywy powstańcze są dziś jednym z podstawowych znaków identyfikacyjnych Katowic.
Innym monumentem znanym powszechnie w całym kraju jest Wieża Spadochronowa, miejsce kaźni harcerek i harcerzy we wrześniu 1939 roku. Wieża zajmuje szczególne miejsce w sercach i pamięci mieszkańców Katowic - symbolizuje patriotyzm wyrażony heroiczną obronę miasta przez weteranów Powstań, młodzież i ludność cywilną przed hitlerowskim najeźdźcą już po opuszczeniu miasta przez polskich żołnierzy.
Wydarzeniom z 1939 roku poświęcono również pomnik - grób zbiorowy Obrońców Katowic przy ulicy Panewnickiej, Pomnik Harcerzy Września stojący w ścisłym Centrum i wiele innych obiektów, wśród nich również mogił osób zasłużonych, grobów wojennych oraz tablic pamiątkowych. Wszystkie one są świadectwem dramatycznej historii miasta, w której Powstańcze Zrywy znalazły epilog w tragicznie zakończonej Wojnie Obronnej, podczas której śmierć ponieśli legendarni bohaterowie lat 1919-1921.
W trakcie wędrówki po mieście trzeba ponadto zwrócić uwagę na sąsiadujące pomniki dwóch wielkich Polaków, jednych z głównych patronów odzyskanej po stuleciu zaborów przez Rzeczypospolitą niepodległości: Józefa Piłsudskiego i Wojciecha Korfantego. Oba monumenty zlokalizowane są w sąsiedztwie gmachu przedwojennego Sejmu Śląskiego, dziś mieszczącego Urząd Wojewódzki i Urząd Marszałkowski. To powinno być najlepszym świadectwem, że dla w świadomości potomnych pozostali jako ojcowie wolnego kraju, bez względu, na dzielące ich za życia kontrowersje i różnice poglądów.
Wreszcie jest również w Katowicach pomnik, którego nie można pominąć, będący symbolem tragicznych wydarzeń i jednocześnie bohaterskim świadectwem naszej historii najnowszej. To pomnik ku czci poległych górników z KWK "Wujek", zamordowanych 16 grudnia 1981 roku. Miejsce to przypomina o wciąż niezabliźnionej ranie stanu wojennego, a zarazem jest symbolem wolności, z której dziś wszyscy możemy korzystać. Monument, stojący u wrót kopalni przy ulicy Wincentego Pola jest świadectwem patriotyzmu ostatniego - już współczesnego pokolenia Polaków - którzy za wolność Ojczyzny nie zawahali się zapłacić własnym życiem...
Miasto szybkimi krokami zbliża się do Zjednoczonej Europy, a jednocześnie zachowuje swą tożsamość, niepowtarzalny klimat. Bowiem Katowice mają swoją duszę, bogatą w obfitość doświadczeń wielu pokoleń mieszkańców. I mają swą pamięć, której świadectwem są liczne pomniki.

Pomnik Powstańców Śląskich

    Lokalizacja: Katowice - Centrum, Rondo im. gen. Jerzego Ziętka
    Treść napisu: "Warszawa Powstańcom Śląskim", ponadto wypisane miejsca walk powstańczych oraz bitew II wojny światowej
    Autorzy: artysta rzeźbiarz Gustaw Zemła, inż. architekt Wojciech Zabłocki
    Odsłonięcie: 1 września 1967 roku
    Pomnik jest darem społeczeństwa Warszawy dla Górnego Śląska.
    Pomnik Powstańców Polskich - Bogucice
    Lokalizacja: Katowice, pl. Wajdy
    Treść napisu: "Cześć poległym bohaterom 1919, 1920, 1921,1939, 1945"
    Wzniesiony w miejscu, w którym przed wojną znajdował się pomnik ku czci poległych powstańców.

Pomnik Wojciecha Korfantego

     Lokalizacja: Katowice, pl. Sejmu Śląskiego
    Treść napisu: Wojciech Korfanty 1873 - 1939
    Górna tablica: "Jedną tylko wypowiadam prośbę do ludu śląskiego, by pozostał wierny swym zasadom chrześcijańskim i swemu przywiązaniu do Polski."- słowa Wojciecha                    Korfantego
    Autor: artysta rzeźbiarz Zygmunt Brachmański
    Odsłonięcie: 19 czerwca 1999 roku


Pomnik Żołnierza Polskiego

    Lokalizacja: Katowice, oś. Paderewskiego, Plac Żołnierza Polskiego
    Treść napisu: Nazwy pól bitewnych z czasów II wojny światowej
    Autorzy: artysta rzeźbiarz Bronisław Chromy, inż. architekt Jerzy Pilitowski
    Odsłonięcie: 6 października 1978 roku


Pomnik Ofiar Katynia

     Lokalizacja: Katowice, Pl. Andrzeja, u zbiegu ulicy Kopernika i Curie - Skłodowskiej
    Treść napisu: "Katyń, Charków, Miednoje oraz inne miejsca zagłady na terenach byłego Z.S.R.R. 1940"
    Autorzy: artsyta rzeźbiarz Stanisław Hochuł, urbanistyczno - architektoniczna część projektu: mgr inż. architekt Marian Skałkowski
    Odsłonięcie: 24 maja 2001 roku
    Pomnik powstał przy udziale Komitetu Budowy Pomnika "Ofiar Katynia" przy stowarzyszeniu Rodzina Katyńska z siedzibą w Katowicach wspólnie z katowickim oddziałem                         Stowarzyszenia Architektów Polskich.


Pomnik Józefa Piłsudskiego

    Lokalizacja: Katowice, pl. Chrobrego (przy pl. Sejmu Śląskiego)
    Treść napisu: "Konny posąg Józefa Piłsudskiego został sprowadzony z Chorwacji do Katowic w 1991 roku z inicjatywy Międzystowarzyszeniowej Komisji Związków Twórczych SH,         SARP i TUI staraniem rządu, władz województwa i miasta, ustawiony tymczasowo w 1993 roku w miejscu pierwotnej lokalizacji, w 1998 roku wyniesiony na cokół"

Grób zbiorowy wojenny obrońców Katowic:
    Powstańców Śląskich, harcerzy i harcerek zamordowanych przez hitlerowców w 1939 roku w więzieniach, w lasach oraz na ulicach Katowic                                                                        

    Lokalizacja: Katowice, Cmentarz przy ul. Panewnickiej
    Treść napisu: "Tu spoczywają prochy 109 bohaterskich powstańców śląskich, harcerek i harcerzy zamordowanych w 1939 roku przez zbirów hitlerowskich na ulicach Katowic i w        lasach panewnickich. Przechodniu powiedz Polsce żeśmy polegli posłuszni Jej sprawie"
    Pierwsze odsłonięcie: 20 lipca 1961 roku
    Drugie odsłonięcie (po generalnej przebudowie wg projektu artysty rzeźbiarza Bogumiła Burzyńskiego): 1 września 2000 roku

Pomnik Harcerzy Września

     Lokalizacja: Katowice - Centrum, Plac Obrońców Katowic
    Treść napisu: "Wszystko co nasze Polsce oddamy. Śląsk swoim harcerkom i harcerzom poległym w latach 1939 - 1945"
    Autorzy: artysta rzeźbiarz Zygmunt Brachmański, inż. architekt Michał Kuczmiński.
    Odsłonięcie: 4 września 1983 roku

Pomnik ku czci poległych górników z KWK "Wujek" w dniu 16 grudnia 1981 roku w okresie stanu wojennego

     Lokalizacja: Katowice - Brynów, ul. W. Pola, KWK "Wujek"
    Treść napisu głównego: "W hołdzie górnikom ległym 16 XII 1981 roku w obronie wolności i solidarności w 10 rocznicę"
    Ponadto inne napisy pamiątkowe
    Odsłonięcie: w grudniu 1991 roku

Wieża Spadochronowa, Obelisk

    Lokalizacja: Katowice - Centrum, Park Kościuszki
    Treść napisu: "Wieczna cześć i chwała bohaterskim harcerzom, którzy swoje młode życie oddali ojczyźnie w walce z najeźdźcą hitlerowskim we wrześniu 1939 roku. W 28 rocznicę        najazdu hitlerowskiego MRN Katowice"
    Autor obelisku: artysta rzeźbiarz Stefan Chorembalski
    Odsłonięcie obelisku: w 1957 roku

Zaprezentowane w tym materiale pomniki stanowią jedynie część zlokalizowanych w Katowicach obiektów poświęconych naszej historii i tradycji.