Informujemy, że w dniu 25 lutego 2010, została ogłoszona Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2010 nr 28 poz. 146), co oznacza że po upływie 14 dni od tej daty, tj. 12 marca 2010r. ustawa obowiązuje w zmienionym kształcie.
Najważniejsze zmiany w ustawie:

1. Art. 3 - Zmieniono definicję organizacji pozarządowej

Dopuszczono prowadzenie działalności pożytku publicznego przez:
- spółki akcyjne,
- spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
- kluby sportowe w formie spółek,
pod warunkiem, że nie działają w celu osiągnięcia zysku, obowiązkowo przeznaczają cały zysk na realizację celów statutowych oraz nie dokonują podziału zysku między swoich członków, udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

Ponadto spółdzielnie socjalne mogą prowadzić działalność pożytku publicznego.

2. Art. 4 - Rozszerzono listę sfer zadań publicznych z 25 na 33

Dodano między innymi:
- działalność wspomagająca rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej;
- działalność na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka;
- przeciwdziałanie uzależnieniom i patologiom społecznym

3. Art. 5 - Wprowadzono nowe formy współpracy z administracją publiczną

Dodano:
- konsultowanie aktów prawnych z radami działalności pożytku publicznego,
- wykonanie inicjatywy lokalnej,
- umowy partnerstwa na podstawie Ustawy o prowadzeniu polityki rozwoju.

Ponadto administracja publiczna może współpracować poprzez tworzenie jednostek organizacyjnych, wspierających działalność organizacji pozarządowych w sferze zadań pożytku publicznego lub zlecić prowadzenie takiej instytucji organizacji pozarządowej.

Do Ustawy wprowadzono także wskazujący na formę współpracy zapis o możliwości udzielania pożyczek, gwarancji i poręczeń na mocy innych przepisów prawa.

4. Art. 5a-5b - Wprowadzono przepisy szczegółowe dotyczące przyjmowania programów współpracy.

Ustawa:
- wprowadziła możliwość uchwalania przez organy administracji rządowej po konsultacji wieloletnich programów współpracy z organizacjami pozarządowymi; programy te będą mogły być uchwalane maksymalnie na okres do 5 lat,
- wymaga konsultowania programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz określa obowiązkowe elementy takiego programu (m.in. cele, zasady współpracy, formy oraz przewidywane środki),
- wprowadza termin przyjmowania programu - do 30 listopada roku poprzedzającego wejście w życie programu oraz termin, do którego będzie musiało być złożone sprawozdanie z realizacji tego programu - do 30 kwietnia roku następnego.

5. Art. 11-15 - Zmiana zasad otwartych konkursów ofert

- skrócono termin składania ofert z 30 dni do 21 dni,
- zmieniono sposób publikowania ogłoszeń - na tablicy ogłoszeń, w BIP oraz na stronie internetowej właściwego urzędu (już nie trzeba publikować w prasie)
- w składzie powoływanych komisji konkursowych będą zasiadać przedstawiciele organizacji pozarządowych,
- przy ocenianiu wniosków komisja musi uwzględniać wkład rzeczowy organizacji, a także nieodpłatną pracę wolontariuszy oraz społeczną pracę członków stowarzyszenia.

6. Art. 19 a – Małe granty

Na wniosek organizacji pozarządowej organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego (prezydent, wójt, burmistrz) może przyznać dotację z pominięciem otwartego konkursu. Ograniczona została kwota jednorazowej dotacji przyznawanej na wniosek – do 10 000 zł, a także czas trwania takiego zadania – do 90 dni.
Jedna organizacja w danym roku nie może otrzymać więcej niż 20 000 zł w uproszczonym trybie. Jednocześnie samorząd nie może rozdać w taki sposób więcej niż 20% wszystkich środków planowanych do wydatkowania w formie dotacji.


7. Art. 19b-h - Inicjatywa lokalna

Mieszkańcy mogą samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji podjąć inicjatywę lokalną w następujących sferach: budowa, rozbudowa lub remont dróg, kanalizacji, sieci wodociągowej stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego; edukacja, oświata wychowanie; działalność w sferze kultury fizycznej i turystyki; ochrona przyrody.

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest zobowiązany uchwalić tryb i szczegółowe kryteria rozpatrywania wniosków o inicjatywę lokalną.

Mieszkańcy mogą wnieść do inicjatywy lokalnej pracę społeczną, świadczenia pieniężne lub rzeczy. Samorząd zaś – może udzielić wsparcia, w tym udostępnić rzeczy niezbędne do wykonania inicjatywy.


8. Art. 20-33 - Zmiany w zakresie organizacji pożytku publicznego

- wprowadzono ograniczenie dla nowych organizacji ubiegających się o status organizacji pożytku publicznego; organizacje będą musiały wykazać, że prowadziły działalność pożytku publicznego nieprzerwanie przez dwa lata przed datą złożenia wniosku,

- wprowadzono zaostrzenie dotyczące osób zarządzających OPP – nie mogą być one skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (wcześniej podobne ograniczenie występowało wyłącznie w odniesieniu do organu kontroli wewnętrznej).
- wprowadzono sankcje za nie wywiązywanie się z obowiązków – zarówno dla OPP, jak i osób zarządzających nimi, np. za nie złożenie sprawozdania w terminie wskazanym w Ustawie organizacja straci możliwość pozyskiwania 1% za dany rok podatkowy.
- minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może wystąpić do sądu o wykreślenie wpisu o statusie OPP w przypadku, gdy na wezwanie tego ministra organizacja nie złoży wyjaśnień w ciągu 30 dni m.in. w sytuacji: niezłożenia lub złożenia niepełnego sprawozdania lub budzącego wątpliwości; nienadesłania sprawozdania ze zbiórki publicznej do właściwego organu; prowadzenia bez zezwolenia ZOZ-u, centrum integracji społecznej, domu pomocy społecznej itp.

9. Art. 41a-i - Rady działalności pożytku publicznego

Na wniosek organizacji pozarządowych może zostać utworzona rada działalności pożytku publicznego – na poziomie gminy, powiatu lub województwa (wniosek składany jest do właściwego organu), które mają charakter opiniodawczo-doradczy; ich kadencja trwa 2 lata. Ustawa wymaga, aby wniosek o utworzenie rady na poziomie wojewódzkim złożyło 50 organizacji. Na poziomie powiatu i gminy ustawa nie określa wymaganej liczby wnioskujących organizacji.

Rady składają się z:
– wojewódzka: przedstawicieli organizacji, wojewody, marszałka oraz sejmiku wojewódzkiego;
– powiatowa: przedstawicieli organizacji, starosty oraz rady powiatu;
– gminna: przedstawicieli organizacji, wójta/burmistrza/prezydenta oraz rady gminy/miasta.

We wszystkich radach wprowadzono zasadę, że przedstawiciele organizacji muszą stanowić co najmniej połowę jej składu.