Święto przyjaźni węgiersko-polskiej

25 lutego w katowickiej Akademii Muzycznej – w ramach obchodzonego Dnia Węgierskiego – miała miejsce wyjątkowa uroczystość, o jaką od dawna zabiegało grono ludzi skupionych wokół Stowarzyszenia „Henryk Sławik – Pamięć i dzieło”. Prezydent RP w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej, za bezprzykładne bohaterstwo i poświęcenie w ratowaniu polskich uchodźców w czasie II wojny światowej odznaczył pośmiertnie Orderem Orła Białego Henryka Sławika – polskiego „Wallenberga”, który jako przedstawiciel polskiego rządu na wychodźstwie otoczył na Węgrzech opieką i uratował życie prawie trzydziestu tysiącom rodaków (w tym pięciu tysiącom Żydów). Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP natomiast – za wybitne zasługi w organizowaniu pomocy dla polskich uchodźców w czasie II wojny światowej – odznaczył pośmiertnie Węgra – Jozsefa Antalla seniora, nazywanego „Ojczulkiem Polaków”, koordynatora rządowej opieki nad uchodźcami wojennymi, bliskiego współpracownika polskiego ruchu oporu, współorganizatora szkolnictwa polskiego na Węgrzech.
Przez wiele lat heroizm dwojga bohaterów popadał w zapomnienie. [Dzisiejsza uroczystość – przyp. red.] świadczy o tym, że prawda jednak w końcu wyjdzie na jaw. [A Henryk Sławik i Jozsef Antall – przyp. red.] otrzymają należną chwałę – mówił podczas uroczystości László Sólyoma Prezydent Republiki Węgierskiej, dodając: - Nie zważając na niemieckie nakazy, by skończyć z węgierskim sentymentalizmem wobec Polaków, lokalna ludność solidaryzowała się z nimi. A współpraca Henryka Sławika i Jozsefa Antalla stała się symbolem polsko-węgierskiej przyjaźni.
Prezydent Miasta Katowice Piotr Uszok, gospodarz uroczystości, wspominał: - Obecne stosunki pomiędzy Polską a Węgrami są odbiciem tysiącletniej przyjaźni naszych krajów, która przetrwała wszystkie dziejowe zawirowania. A honor, jaki uczynili Katowicom Panowie Prezydenci, przybywając na obchody Dnia Węgierskiego, jest tych słów jakże wspaniałym świadectwem i dowodem na to, że Jozsefowi Antallowi i Henrykowi Sławikowi należą się wyjątkowa pamięć i chwała!
Rektor Akademii Sztuk Pięknych wyraził natomiast swoje poparcie dla propozycji, złożonej uczelni przez członków Stowarzyszenia „Henryk Sławik – Pamięć i dzieło”, związanej z opracowaniem koncepcji konkursu na projekt pomnika ku czci Sławika i Antalla. Profesor Oslislo uznał, iż miejscem, gdzie mógłby powstać ten monument jest przestrzeń w planowanej wokół Spodka „strefie kultury”.
Po części oficjalnej odbył się koncert, a potem wernisaż wystawy na temat współpracy polsko-węgierskiej (1000 lat stosunków polsko-węgierskich, Uchodźcy polscy u przyjaciół Węgrów w latach 1939-1945; 90 lat polsko-węgierskich stosunków dyplomatycznych).
Patronat honorowy nad imprezą objęli Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej oraz Prezydent Republiki Węgierskiej. Organizatorami natomiast byli: Miasto Katowice, Stowarzyszenie „Henryk Sławik – Pamięć i dzieło”, Uniwersytet Śląski, Akademia Muzyczna i Akademia Sztuk Pięknych.